“Iniwan Niya Ako sa Altar habang kasal namin—Pero makalipas ang isang taon, nagmamakaawa siyang pakasalan ko siya.” PART 3

Hindi ko inakalang sa dami ng puwede kong maramdaman, may natitira pa palang sakit na hindi ko pa nararanasan.

Akala ko tapos na.

Akala ko nasabi ko na ang dapat sabihin.

Akala ko ang pag-alis ko sa simbahan noong gabi na iyon ang magiging huling eksena namin ni Lucas.

Pero mali pala ako.

May isang eksena pa.

At iyon ang hindi ko inexpect.

Two months after the confrontation sa simbahan, hindi ko na siya nakausap. Hindi ko siya hinahanap. Hindi ko siya kinukulit. Ang totoo, wala na akong balak malaman kung kumusta siya.

Pero hindi pala ganoon kadali tumakbo mula sa taong minsan mong minahal nang buong-buo.

One morning, pag-ising ko, may naghihintay sa akin sa gate ng bahay namin.

Isang sulat.

Hindi envelope na puti.

Hindi invitation.

Hindi scented letter.

Isang lumang notebook.

At paghawak ko pa lang, alam ko agad kung kanino galing.

Kay Lucas.

Hindi ako agad nagbukas.

Inilagay ko sa tabi ko. Nagkape muna ako. Huminga ako nang malalim. Parang mas mahirap pang buksan ang notebook na ito kaysa sa araw na tinanong ko siya kung bakit niya ako iniwan sa altar.

Pero nang binuksan ko—

doon bumigat ang dibdib ko.

Journal pala niya.

Mula noong araw bago ang kasal, hanggang dalawang buwan pagkatapos niyang layuan ako.

At habang binabasa ko, doon ko nalaman ang tunay na twist:

Hindi siya nagpunta sa Cebu para magtrabaho.

Nagpunta siya doon para magpagamot.

Hindi dahil gusto niya magtago.

Kung hindi dahil…

may clinical depression pala siya mula nang mamatay ang Mama niya.

Matindi.

Malala.

Yung tipong ‘di niya kayang bumangon.

Yung tipong ayaw niyang makita ng kahit sino.

Yung tipong iniisip niyang mas magiging “magaan” ang buhay ko kung wala siya.

At napahinto ako.

Napahawak ako sa bibig ko.

Humigpit ang katawan ko.

Kasi nakasulat doon:

“Kung haharap ako kay Celestine sa araw ng kasal namin, baka mahalin ko siya nang sobra at hindi ko siya mabitawan kahit sirang-sira na ako. Ayokong dalhin siya sa impiyernong pinagdadaanan ko.”

Hindi niya ako iniwan dahil hindi niya ako mahal.

Iniwan niya ako dahil sobrang mahal niya ako na ayaw niyang makita kong bumagsak siya.

Mas masakit.

Mas malalim.

Mas hindi ko alam kung paano haharapin.

Last page ng notebook.

Kita ko agad ang hawak ng kamay niya sa sulat.

May luha pa.

Mabigat na tinta.

Parang sinulat niya habang nanginginig.

“Cel, kung kaya mo pa akong patawarin, babalik ako at lalaban.

Pero kung hindi mo na kaya…

pakawalan mo ako nang hindi ka nasasaktan.

Pakiusap… maging masaya ka.

Kahit hindi ako ang kasama mo.”

Napaluha ako.

Hindi dahil gusto kong bumalik siya.

Hindi dahil gusto kong kalimutan lahat.

Kung hindi dahil…

ito yata ang unang beses na naramdaman kong hindi pala lahat ng iniwan ay walang dahilan.

Minsan… iniwan ka nila dahil sila ang nasisira, hindi ikaw.

That night, may kumatok muli.

Pagbukas ko ng pinto, nandoon si Lucas.

Payat.

Haggard.

Pero may liwanag sa mata niya na noon ko lang ulit nakita.

Pero bago pa ako makapagsalita, siya ang unang lumapit—

hindi para hawakan ako,

hindi para magmakaawa.

Kung hindi para sabihin ang pinakamalaking twist.

“Cel…” hingal niya.

“…may bago na ako.”

Natigilan ako.

Parang may humigop ng hangin sa baga ko.

“Hindi sila,” mabilis niyang dagdag.

“Hindi third party. Hindi kalandian. Hindi kapalit mo.”

Umiling siya, umiiyak.

“Psychiatrist sila.”

Humigpit ang dibdib ko.

Tumawa siya nang mahina—yung tawa na parang ilang buwan niyang kinulong.

“Hindi ako bumalik para hingin ka.

Bumalik ako para magpasalamat.”

Umangat ang tingin niya.

May luha, pero may tapang.

“Kung hindi mo ako tinanggihan nung gabing ’yon, Cel… baka hindi ko piniling gamutin ang sarili ko. Baka mas sinira ko pa ang buhay mo.”

Hindi ako makapagsalita.

At doon niya sinabing hindi ko inexpect:

“Cel… hindi kita sinisira ngayon.”

“Hindi kita hinihila pabalik.”

“Hindi kita pinipilit mahalin ulit.”

Lumapit siya, pero dahan-dahan, parang lumalapit sa isang bulaklak na ayaw niyang masaktan.

“Bumalik ako… para ibigay sa’yo ang bagay na hindi ko nabigay noon.”

Pinunasan niya ang luha niya.

“Kalayaan.”

At doon… doon ako bumagsak.

Hindi siya humingi ng second chance.

Hindi siya nag-propose.

Hindi niya ako pinakiusapan na balikan ko siya.

Ang ginawa niya?

Pinalaya niya ako sa tanong na matagal akong binihag:

“Ako ba ang nagkulang?”

At iyon ang pinakamasakit na pagpapalaya—

yung pagpapalaya mula sa taong kaya mo pa ring mahalin kung ibang universe lang ang binigay sa inyo.

Hindi kami nagbalikan.

Hindi kami nag-away.

Hindi kami nagyakapan tulad ng mga pelikula.

Nag-usap kami.

Tahimik.

Matino.

Matapang.

At pagkatapos nun…

naglakad siya palayo—

hindi dahil ayaw niya sa akin,

kundi dahil mahal niya ang sarili niya ngayon…

at hinayaan niya akong mahalin ang sarili ko.

Bittersweet.

Pero totoo.

At iyon ang mas magandang ending kaysa kasal na hindi pa namin kayang pasukin.

EPILOGUE – The Bittersweet Twist

One year later, nakatanggap ako ng isang message from an unknown number.

“Hi Cel. Gusto ko lang sabihin na okay na ako. Sana ikaw din.

— Lucas”

Wala nang “I miss you.”

Wala nang “Sana tayo pa rin.”

Wala nang “Pakasalan mo ako.”

Just one simple message:

“I’m okay.”

At doon ko nalaman ang totoo:

Hindi lahat ng love story panghabangbuhay.

Hindi lahat ng pag-ibig kailangan ng kasal.

Hindi lahat ng “Iniwan ka” ay katapusan.

Minsan…

ang tunay na pagmamahal

ay yung pagbabalik nila

para sabihing:

“Hindi mo kasalanan ang pagkawasak ko.”

At minsan…

ang tunay na katapusan

ay hindi pag-iwan.

Kundi pagbitaw.

Hindi kami nagkatuluyan.

Pero natuto kami pareho.

At sa mundong punô ng pangakong hindi natutupad…

ito ang natupad sa amin:

Pareho kaming natutong maging masaya—

kahit hindi magkasama.

WAKAS.